Köpeklerde Genetik Bozukluklar

Köpekler, günümüzde en popüler ve en çok seçim edilen konut hayvanlarıdır. Ancak her canlı gibi Köpekler de muhtelif hastalıklar geçirebilir veya bazı genetik bozukluklar alana gelebilir. Altta Köpeklerde görülen bazı genetik bozukluklar bulunmaktadır.

ACHALASİA akalazya – resesif gen-Özefagus- yemek borusu genişlemesidir. Bozukluk sütten kesme yarıyılında kusma ile başlar.
ANKY LOSİS ankiloz – genetik oluşu şüpheli- Kuyruk veya omurgadaki omurların birleşmesine bağlı olarak hareket becerisinin sınırlanması .
BİLATERAL KATARAKT çift taraflı katarakt – hakim gen – Genellikle iki yaşından sonra her iki gözdeki lensin opaklaşması ve görüş kaybı.
CALCİUM GOUT kalsiyum gutu – genetik olduğu düşünülür – Tende kalsiyum birikmelerine bağlı olarak şişlikler alana gelmesidir.
CEREBELLAR HİPOPLASİ beynin gelişmesi – genetik olduğu düşünülür – Yavru 12 haftalık olunca ortaya cıkan anormal yürüyüş ve hakimiyet kaybı .
CHRONİK PANKREATİTİS kronik pankreas hastalığı – genetik olduğu düşünülüyor – Kronik kilo kaybı ile izleyen , yağ ve proteinlerin sindiriminde rol oynayan enzimlerin bulunmaması gidişatıdır.
CORNEAL DERMOİD CYST kornea dermoid kisti – genetik olduğu düşünülür – Gözün kornea ismi verilen kısmında doğmasal kist yaradılışı .
CRYPTORCHİDİSM kriptorşidizim-saklı testis – genetik olduğu düşünülür – Testislerin skrotum ismi verilen kesede olmama gidişatıdır. Testislerin fötal yarıyıldaki değişikleşmesi Y kromozomu tarafından hakimiyet edilir. Değişikleşme olup da gonadlardan testisler alana gelince bunlar bulunmaları gereken yerlere giderler. Doğum esnasında testisler , genellikle karın içerisindedir. Doğumdan sonra 10 gün içerisinde inguinal kanala iner ve yavru 10-14 gün olduğunda da skrotum içerisine yerleşmiş olurlar. 6 haftalıktan evvel testisleri elle sezmek güç olabilir. Fakat bu zamandan sonra rahatça sezilebilirler.
Yavru 6-8 haftalık olmasına rağmen testislerden bir veya ikisinin skrotumda olmaması kriptorşidizim olarak adlandırılır.
Rehabilitasyon için 16 haftalıktan evvel yapılan hormon uygulamalarından daha galibiyetli netice alınır. Testisin inguinal kanalda ,inguinal kanalın da sarih olması gerekir.
Her iki testisin de karın boşluğunda olması halinde köpek kısırdır. Kriptorşidizim bulunan köpekler daha asabidirler ve bunlarda testis uru oluşma meyli daha yüksektir. Bu surattan en geç 4 yaşında , karın boşluğundaki testis cerrahi yolla çıkarılmalıdır.
CYSTİNURİA sistinuri – resesif gen – Sadece erkeklerde görülür. İdrarda yüksek ölçüde bulunan sistin maddesi taş yaradılışına neden olur.
DEGENERATİVE MYELOPTHY dejeneratif miyelopati – genetik olup olmadığı öğrenilmemektedir – Hareketle alakalı asapların kılıflarının dejeneratif bozukluğudur. Bu vaziyet Alman Çoban Köpeklerinde izafi olarak yaygındır. Genç köpeklerde ortaya çıkabilmesine rağmen genellikle orta yaştan itibaren görülür. Arka bacaklarda cılızlıkla başlar , zamanla yozlaşma alana kazanç. En sonunda yemek borusunun alt kısımlarına ait cılızlıklar alana kazanç ki ; bütün yutmaya mani olur ve yineleyen zatürrelerin oluşmasına neden olur. Her ne kadar başlangıçta kalça displazisini hatırlarsa da reelde kalça ekleminden ziyade spinal kordun yozlaşmayıdır.
DİABETUS MELLİTUS şeker hastalığı – resesif gen- Sindirim sisteminde sindirim harekâtları sırasında , yiyecekler bedenin kullanabileceği parçalara parçalar. Karbonhidratlar şekerlere bölünür ki , bunların en ehemmiyetlisi glikozdur. Glikoz ,enerjinin kaynağıdır. Bağırsaklardan kana geçen glikozun , gereksinilenden aşırısı karaciğerde glikojene çevrilerek depolanır. Bir kısımda hücreler tarafından enerji olarak kullanılır. Ancak glikozun kullanılabilmesi için pankreas tarafından üretilen insüline lüzum vardır. İnsülin noksanlığı ile karakterize bu vaziyete şeker hastalığı denir ve bunun neticesinde kanda bayağıdan fazla glikoz bulunur.
Hastalık 2-6 aylıken ortaya çıkar. Çok su içip çok işeme ile karakterizedir.
DİSTCHİAZİS dişiasis – genetik olduğu düşünülür- Kirpiklerin iki gizeme halinde bulunması gidişatıdır. Kornea ve konjuktivanın aralıksız irkiltilmesi neticeyi ; göz yaşı akıntısı , kornea yaraları gibi vakalara neden olur. Fazla kirpikler, harekâtla veya epilasyonla alınmalıdır.
ECTASİA ektazi – resesif gen – Gözün ağ tabaka katmanı ve görme asaplarına ait anormalliklerdir. Görme cılızlığı ve âmâlığa neden olur.
ELBOW DYSPLASİA dirsek displazisi – hakim gen – Dirsek displazisi ; 4 veya 6 ay arasıda çok ciddi bir aksamanın başlaması ile karakterizedir. Genellikle tek dirseği yakalamasına karşın ara sırada iki dirseği de meblağ. Hastalık kısaca ; dirsek ekleminin yaygın olarak büyüyen deformitesidir. Dirsek displazisinin 3 farklı tipi vardır. İlgilenenler bize e – posta ile baş vurabilir.
EOSİNOPHİLİC COLİTİS eozinofilik kolit – genetik olduğu düşünülür – Kronik ishal nöbetlerinin olmasıdır.
EOSİNOPHİLİC MİYOSİTİS eozinofilik miyozit – öğrenilmiyor – Adalelerin nükseden yineleyen akut enflamasyonudur.
EPİLEPSY epilepsi –resesif gen- 1-3 yaşlar arasında başlayan ve yineleyen beyin kökenli nöbetlerdir. Evvel ani başlayan fobi ve tedirginlik dikkati sürükler. Daha sonra köşeleri koklama, havayı ısırmaya çalışma gibi enteresan sayılabilecek tavırlar kollanır. Diş gıcırdatma , çiğneme , ağızdan köpüklü salya gelmesi , kafanın sallanması ve gözlerde titreme vakaya eşlik eden değişik bulgulardır. Köpek aniden yere yığılır , kafa geriye doğru bükülür , salya akışı ve yüzdeki seğirmeler dikkati sürükler. Şuursuzca idrar kaçırma dışkılama görülebilir.
Epileptik nöbet başladığında onu bir battaniyeye sarmak iyi olur. Bu sırada köpeğe bir şey yutturmaya çalışılmamalıdır. Rehabilitasyonda antikonvülsan ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar karaciğer zararı oluşturabileceğinden muhakkak aralıklarla karaciğer enzimleri hakimiyet edilmelidir.
HAEMOPHELİA A hemofili a – resesif gen – Kanın pıhtılaşmasına dayanakçı ETMEN 8 yetersizliğine bağlı olarak kanamalar alana kazanç , pıhtılaşma yavaş olur.
HİP DYSPLASİA hip dispilazi, kalça çıkığı – poligenik gen – Topallıkla izleyen ve kalça ekleminin ilerleyen deformitesidir. Kalça displazisi , kalça eklemi ve ligamentlerinin rahatlaması ile başlar , asetabulumda sığlaşma , eklemde deformasyon ve femur başında yassılaşma gibi hadiselerle devam eder. Kuşaklar boyu kalça displazisi taşımayan ve bu anlamda sertifikası olan anne – babalardan dahi kalça displazili yavrular doğabileceği unutulmamalıdır. Kalça displazisinin kalıtsal etmeni bütün olarak öğrenilmediğinden eradikasyonu olası olmamıştır. Ancak yeniden unutulmamalıdır ki kalça displazisi olmayan ve bunun röntgenle doğrulandığı anne – babaların yavrularında problemin ortaya çıkma ihtimali oldukça düşüktür.
Yapımda dikkat edilmesi gereken noktalar ;
• Bayağı köpeklerin bayağılarla çiftleştirilmeli
• Bayağı köpeklerin , bayağı ataları olanlarla çiftleştirilmeli
• Bayağı köpeklerle kalça displazisi insidensi düşük yavrularla çiftleştirilmeli
• Düşük oranda kalça displazisine neden olan babaları seçim edin.
Yavrular 6 aylık olunca kalça displazisi mevzusunda uzmanlaşmış bir muayenehanede röntgeni sürükletilerek hastalığın bulunup bulunmadığı tespit etilmelidir.

İNTERVERTEBRAL DİSC DİSEASE omurlar arası disk hastalığı  – genetik olduğu düşünülür – Disk kayması , sızı , paralizise bağlı olarak bacaklarda eforsuzluk görülür.
MALABSORBTİON SYNDROME besinlerin emilme bozukluğu belirtiyi  – genetik olduğu düşünülür – hazmedilmiş besinlerin emilmelerinin bozulmasına bağlı olarak vefat derecesinde açlık alana kazanç.
NİTTİTATİC MEMBRANE EVERSİON membrana nittikansın kıvrılması  – resesif gen – Membrana nittikans olarak da öğrenilen üçüncü göz kapağının kıvrılmasıdır. Korneada tahrişler ve gözde bozukluklara neden olur. Operatif olarak rehabilitasyon edilir.
OSTEOCONDRİTİS DESSİCANS osteokondritis dessikans  – genetik olduğu düşünülür- Kısaca OCD olarak adlandırılan problemde ; omuz ekleminin gelişim bozukluğu mevcuttur. Buna bağlı olarak sızı ve topallık vardır.
PANNUS – kalıtsal olduğu düşünülür – Bir göz katmanı olan korneanın hastalığıdır. Korneanın üzeri bir çeper ile kapatılır. Kan damarları ve muhtelif dokulardan oluşan bu çeper kırmızı renklidir. 2 yaşından büyük köpeklerde görülür , âmâlığa neden olabilir. Hastalığı hakimiyet altında yakalamak olasıdır , fakat kalıcı ve kesin rehabilitasyonu yoktur.
PANOSTEİTİS – kalıtsal olduğu düşünülür – Genellikle 5 ve 12. aylarda görülen ve uzun kemiklerde yoğun bir kemik imaliyle karakterize bir gidişattır. Köpekler , genellikle bu probleme karşın gelişmelerini sürdürürler ancak sızılı bir gidişattır. Panosteitis ; meçhul bir nedenle oluşur ve Alman kurt köpeğinde yaygın bir gidişattır. Hastalık anında kemik röntgeni alınacak olursa sihrime plakalarındaki lezyonlar görülecektir. Köpeğin dieti hastalıkta rol oynayabilir. Yüksek proteinli yavru köpek mamaları , yavrunun süratli gelişmesine neden olabilir , bu da yavrunun bu hastalığa yakalanmasına neden olabilir , bu da ‘sihrime sızısı ’ şekline söylenir. Bu hastalıkta bacaklarda gezen topallık görülür. Misalin ön bacakta topallık varken , birde bakarsınız topallık arka bacakta. Yavrular geliştikçe hastalık eksilir. İstirahat edilmesi problemin eksiltilmesinde ehemmiyetlidir. Sızı kesiciler , sızıyı ortadan kaldırıp yavrunun çok oynaması neticesini doğurabileceğinden mahzurludur. Çok oynama neticesinde problem daha da ağırlaşabilir.
TESCİL DUCTUS ARTERİOSUS – poligenik – Yavrunun anne karnında gelişimi sürerken ‘fötal yarıyılda ’ aort gelişiminde bozukluk olması gidişatıdır. Kalp seslerinde anormallik ve egzersiz yapmada problemler vardır. Bu problemlerin başında seri yorulma kazanç.
PERİANAL FİSTULA – genetik olduğu düşünülür – Bayağı olarak bağırsaklar makatla dışarıya açılır. Bu gidişatta makatın dışında bir kanaldan dışarıya açılma mevzubahisidir.
PERİFERAL DİSEASE VESTİBULAR – öğrenilmiyor – Orta kulakta şekillenen doğmasal bozukluktur. Yavru genellikle balansını kurmakta zorlanır ve kendi çevresinde döner veya kafasını geriye yada yana çevirir. Bu köpekler çok ender olarak iyileşirler ve yetişkin olduklarında da kafalarını azıcık eğik meblağlar.
RETİNAL ATROPHY – genetik olduğu düşünülür – Ağ Tabaka gözün, göz asabının da bulunduğu bir katmanıdır. Bu katmanda oluşan yozlaşma evvelleri gece âmâlığına daha sonra da tamamen âmâlığa neden olur.
SOFT EARS – resesif gen – Alman Çoban Köpekleri doğduklarında düşük kulaklıdırlar. Bayağı olarak kulaklar , 2. ve 3. aylarda dikleşmeye başlar. Bazı kulakların adaleleri büyümeyerek asla dikleşmez. Dik kulağı olmayan köpekler gösterilere alınmaz ve düşük kulak , kulak enfeksiyonlarının basitçe çıkmasına neden olur.
VON WİLLEBRAND ’S DİSEASE – hakim gen – Mukozalarda kanamalara neden olan bir kan hastalığıdır. Değişik kan hastalıklarından ayırabilmek için muayenehane testlerin yapılması gerekir. Bu hastalığa sahip anne – babanın yavruları can verir. Bu hastalık otozomal genlerle taşınır ve cinsiyetle ilişkili değildir.

sizlere petbilgileri.com farkıyla sunulmuştur

Cevap bırakın